Jim Rogers Röportajı

21 Temmuz tarihinde Fusion MarketSite’da yayımlanan Jim Rogers röportajını kendimce Türkçe’ye çevirdiğim halidir, uzun bir söyleşi. Bazı soruları kısalttım ve bazılarını da Forex ile doğrudan ilgisi olmadığı için çevirmedim, önemli cümleleri de italik yaptim:

Fusion: Street Smarts kitabınızı yeni okudum ve bu kitabı keşke endüstriye ilk girdiğim 90′lı yıllarda okumuş olsaydım dedim. Kendi araştırmanızı yapmanız gerektiğine ve kalabalıkla birlikte gitmemenize dair müthiş trade dersleri veriyor. Siz bunu 70′li yılların başında başardınız, savunma ve enerji hisseleriyle. Kendi çalışmanızı yaptınız ve pozitif gelişmelere açık olduğunu gördünüz bu sektörlerin. Bunu insanlara anlattığınızda ise herkes şüpheci yaklaştı ve sizin çılgın olduğunuzu düşündü. İşlerin nasıl geliştiğini ise hep birlikte görüyoruz.

Rogers: Kalabalığı asla takip etmemeli – Bunu şu anda bildiğinden eminim!

Fusion: Çin’in büyümesi yavaşlıyor ve birçokları yayımlanan raporların gerçek büyümeyi abarttığını düşünüyor. Wall Street Çin için ayı piyasasına gireceğini düşünüyor ve GDP rakamlarını düşürdü. Çin, emlak balonu yüzünden teşvik konusunu hayata geçiremiyor. Çin hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?

Rogers: Hiçbir hükümetten gelen rakamlara güvenmem, çoğu uydurma biliyorsun. Çin hayret verici bir büyüme yaşadı ama şimdi konut ve enflasyon problemleri var. Biz de 19.yy’da hızlıca büyüyorken aynı problemleri  yaşadık. Hızlı büyüyen her ülkenin problemleri olur. Çin bir resesyon yaşayabilir, ama Birleşik devletler 19.yy’da resesyonlar ve 13 depresyon yaşadı ve 20.yy’da hala en müthiş ülke. Onlar yavaşlamaya çalışıyor, yapılacak doğru bir hamle. Bu büyümeden sonra yavaşlamaları doğal. Ekonomiyi uzun süreli sürdürülebilir bir büyümeye hazırlıyorlar. Çin hikayesinde büyük sorunlar ancak susuz kalırlarsa mümkün olabilir. Çin’in ciddi bir su sorunu var. Bunu çözmeye çalışıyorlar ve bence başaracaklar. Eğer çok para kazanmak istiyorsanız bu sorunu çözmeye çalışan şirketleri bulun. Hisse senedi piyasası içinse satın alınmaya yaklaşıyorlar. Cuma günü bir iki pay aldım. Satın Al noktasına doğru yaklaşıyor piyasaları.

Fusion: Konut balonu sizce kendi para birimlerini bloklamalarından mı kaynaklanıyor?

Rogers: Güzel bir görüş. Bir çeşit tuzağa düştüler. Çin hakkında katılmadığım bir kaç şey varsa onların bloke edilmiş para birimidir. Bu düzensizlik yaratıyor, konutta gördüğünüz gibi, insanlar parasını bir yere koymaya ihtiyaç duyuyorlar. Kendi para birimlerini açmak için son yıllarda hızlı adımlara devam adıyorlar ve böyle gideceklerdir.

Fusion: Günümüzde merkez bankalarının bilanço tablolarını sürekli genişletmesinin sonuçları hakkında ne düşünüyorsunuz?

Rogers: Evet, Bay Bernanke merkez bankasının bilanço tablosunu sonsuza kadar genişletebileceğini ve hiçbir yan etki görülmeyeceğini düşünüyor. Talebi azaltmaya yönelik yaptığınız her şey o şeyin fiyatını düşürecektir. Aynı şey burada da geçerli. Tahvil fiyatları düşecek, bu da faiz oranlarının yükselmesine yol açacak. Biz küresel bir tahvil balonu içerisindeyiz. Bunun patlayabileceği herkesin tahmin edebileceği gibidir. Bir kaç sefer tahvil piyasasında açığa satış denedim. Fransızlar 50′li yıllarda, İtalyanlar 60′lı yıllarda para basmayı denediler. Bir noktada piyasa bunu kabul etmeyecektir ve tahvil piyasası aşağı düşüp faizler yükselecektir. Bernanke ve merkez bankalarının halledebileceğinden daha çok paraya sahibiz. Bir noktada bu patlama gerçekleşecektir.

Fusion: Son 1 aydır likidite gelişmekte olan piyasalardan geri dönüyor, bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Rogers: Dediğim gibi tahvil piyasası bir balon içerisinde. Balon şiştikçe şişebilir ne zaman patlayacağını söylemek zordur. Fakat bir noktada piyasaları merkez bankasının politikasını tınlamazlar ve faiz oranları ne kadar tahvil alırlarsa alsınlar yükselir. Sadece bu zamanı bilmek zordur. Sabit getirili piyasalarda çürük tahvilde (BB ve daha düşük notlu tahviller – çn) kısadayım (açığa satış). Her piyasada marjinal şeyler en önde gider.

Fusion: Tahvil piyasası çöker ve faizler yukarı giderse altına ne olur?

Rogers: 12 yıl boyunca yükseldi. 12 yıl boyunca aralıksız biçimde yükselen hiçbir varlık tanımıyorum, bilmiyorum. Teknik açıdan da bakınca şu aşamada daha da aşağıya gidebilir. Ama fundamental açıdan bakacak olursak bu bir AL’dır. Kısa vadede altına zarar veren şeyler olabilir. Hintliler altın satın almayı zorlaştırmaya çalışıyor, cari açık yüzünden. Altınımı satmadım ve düşmeye devam ederse daha da almayı düşünüyorum. Bunu bir düzeltme olarak adlandırdım bir süre önce ve bunu doğru anladığımı düşünüyorum !

Fusion: Bu iş Japonya’da nasıl sonuçlanacak, gözyaşlarıyla mı?

Rogers: Elbette. Japonya’nın ciddi sorunları var. Geriye baktığımızda Bay Abe Japonya’yı mahvetmiş olacak. Yüksek borç seviyeleri, berbat bir demografi, yabancılara izin yok ve nüfus azalıyor. Mr. Abe geldi ve para birimimizi mahvedeceğim dedi. Uzun vadede bir felaket ve kısa vadede de çalışacağının garantisi yok.

Fusion: PIIGS (Portekiz, İtalya, İrlanda, Yunanistan ve İspanya -çn) ülkeleri Euro’dan ayrılıp kendi para birimlerini devalüe etmeli mi? Rekabeti arttırmak için?

Rogers: Birkaç sene içerisinde Euro oldukça farklı görünecek. Devalüasyon geçici bir çözümdür. Avrupa bunu onyıllardır yapıyor ve başarıya ulaşamadı. Halihazırda yaptıklarını devam ettiriyorlar ama fakirleşip duruyorlar. Tek gerçek yapısal değişim ekonomilerini geliştirmeleridir. Şarap ve sahil seven İspanyollar, İtalyanlar ve Yunanlılar’ı kurtarma paketleri istemeyen çok çalışan Almanları suçlamıyorum.

Fusion: Sizce Çin elindeki ABD Hazinelerini azaltmaya başlayacak mı?

Rogers: Eğer bir şeyleri sürekli verirseniz, borcunuz arttıkça artar ve borcu ödeyecek kimse olmaz. ABD dünya tarihindeki en borçlu ülke. Sadece yarısı vergileri ödüyor, absürt bir durum. Bütün borçlular Batı’da ve bütün alacaklılar Doğu’da. Çin’e dönersek, evet, çoktan azaltmaya başlamış olmalarını dilerdim.

Bu yazı Çeviriler, Genel, Ozel makale, Söyleşiler kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>